فنرگذاری قلب یا آنژیوپلاستی رگهای قلب، اقدامی است که برای بازکردن رگهای قلبی بسته شده انجام می‌شود. این عمل از طریق وارد کردن موقت یک بالون بسیار نازک در محل مسدود شدن رگ قلب برای عریض کردن آن، صورت می‌گیرد.

معمولاً آنژیوپلاستی با جایگذاری دائمی یک لوله مشبک و توری شکل کوچک به نام استنت (فنر قلب) که پوشیده از داروی خاصی است، همراه می‌گردد تا رگ قلب را همواره باز نگهدارد.

این عمل علائم گرفتگی رگ قلب مانند درد قفسه سینه و تنگی نفس را بهبود بخشیده و در خلال یک حمله (سکته) قلبی برای بازکردن سریع گرفتگی رگ و کاهش میزان آسیب به ماهیچه‌های قلب می‌تواند استفاده شود.

 

مراحل انسداد رگ قلب

 

آنژیوپلاستی چرا انجام می‌شود؟

آنژیوپلاستی (فنر قلب) برای درمان گروهی از بیماری‌های قلبی تحت عنوان سختی و گرفتگی رگ‌ها (تصلب شرائین) انجام می‌شود. ممکن پزشک شما این عمل را زمانی توصیه نماید که دارو یا تغییر سبک زندگی برای بهبود سلامت قلب شما کافی نباشد یا رویدادهایی مانند حمله قلبی، درد قفسه سینه پیش‌رونده، یا مشابه آن اتفاق بیفتد.

این عمل برای همه افراد در شرایط فوق به کار نمی‌رود. اگر رگ اصلی که خون‌رسانی به سمت چپ قلب را برعهده دارد، تنگ شود، یا عضلات قلب ضعیف باشند، یا در صورت وجود بیماری‌های متعدد رگ‌های خونی، دیابت، یا انسداد چندین رگ قلب، جراحی قلب باز و تعویض رگ قلب با رگ‌های دیگر بدن (بای‌پس رگ قلبی) ممکن است گزینه مناسب‌تری نسبت به آنژیوپلاستی باشد.

 

آیا فنر در قلب می‌ماند؟

استنت یا فنر یک وسیله دائمی است که با عمل فنرگذاری برای همیشه در رگ باقی مانده و خارج نمی‌شود. ولی بالون به صورت موقت برای بازکردن رگ به کار رفته و پس از استفاده از رگ خارج می‌شود.

 

مراحل گذاشتن فنر قلب

برای این کار، پزشک معالج یکی از رگ‌های بزرگ (از پا یا دست) را تعیین می‌کند و ناحیه مورد نظر را با مواد ضد عفونی کننده تمیز می‌نماید و سپس آن محل را بی حس می‌نماید.

پس از بی‌حسی موضعی، از یک سوزن مخصوص (کاتتر) برای ورود به رگ استفاده می‌شود.

از طریق همین سوزن یک ماده حاجب به داخل رگ تزریق می‌گردد تا امکان آنژیوگرافی (تصویربرداری از رگ‌ها) فراهم گردد.

از داخل رگ یک سیم نازک به سمت بخش مسدود یا تنگ شده رگ هدایت می‌شود و از طریق آن بالون آنژیوپلاستی به محل تنگی وارد می‌گردد.

در ناحیه تنگی رگ، بالون کمی باد شده و روی پلاک (عامل تنگی) فشار وارد می‌کند تا آن را روی دیواره رگ فشرده کند و سپس استنت (فنر قلب) در محل تنگی جاگذاری می‌گردد تا رگ دوباره مسدود نگردد.

در انتها، سیم راهنما و بالون خارج می‌شود و محل ورود سوزن برای جلوگیری از خونریزی بانداژ می‌گردد.

 

شکل- مراحل گذاشتن فنر قلب

 

 

بعد از عمل آنژیوپلاستی رگ قلب، معمولاً بیمار به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل می‌گردد تا ضربان و کارکرد قلب و فشارخون به صورت منظم توسط پرستاران خبره اندازه‌گیری و ثبت و مراقبت گردد.

محل ورود سوزن ممکن است دچار خونریزی زیرپوستی، کبودی و سوزش باشد. به دلیل تجویز آرام‌بخش‌ها ممکن است بیمار احساس سستی داشته باشد ولی معمولاً ۲ تا ۶ ساعت بعد از عمل می‌تواند راه برود.

مدت بستری در بیمارستان برای این عمل معمولاً حداکثر یک روز است مگر اینکه عارضه جانبی خاصی روی دهد.

 

مراقبت‌های بعد از استنت‌گذاری

بیشتر افراد بعد از حدود یک هفته می‌توانند به کار و فعالیت‌های قبلی خود بازگردند. در زمان ترخیص، معمولاً دستورالعمل‌هایی از جانب پزشک معالج در مورد فعالیت‌های ورزشی، داروهایی که بایستی استفاده نمایند، نحوه مراقبت از زخم روی پوست ناشی از عمل آنژیوپلاستی، مراجعات بعدی برای کنترل وضعیت بیمار ارائه می‌گردد.

معمولاً بعد از یک هفته از انجام این عمل می‌توانید به سر کار خود بازگردید. مگر در مواردی که این عمل به صورت اورژانسی و به دنبال بروز حمله قلبی رخ داده باشد که در این صورت بهبودی طولانی‌تر خواهد بود.

مراقبت از زخم

جای سوزن بایستی تا دو روز خشک باقی بماند. بهتر است بیمار در هفته اول حمام نکند و استخر نرود. اگر عمل از طریق رگ دست انجام شده باشد، وسیله سنگین‌تر از ۴.۵ کیلو را نباید با آن دست بلند کرد و از هل دادن، کشیدن و پیچاندن اشیاء با آن دست بایستی خودداری کرد.

اگر عمل از طریق رگ پا انجام شده باشد، بیمار بایستی حداقل تا دو هفته از انجام کارهایی که به آن فشار وارد می‌کند خودداری نماید. مانند رانندگی، استفاده از توالت ایرانی، حمل اشیاء سنگین، یا ورزش کردن.

رژیم غذایی

رژیم غذایی که به بیماران بعد از گذاشتن استنت (فنر قلب) توصیه می‌گردد، رژیم کم نمک و کم چربی می‌باشد. کاهش میزان مصرف نمک، شانس پرفشاری خون را کاهش داده و کاهش میزان چربی نیز شانش ابتلا مجدد به بیماری تصلب شرائین، رسوب چربی در دیواره رگ‌ها و افزایش وزن و چاقی را کاهش می‌دهد.

مصرف دارو

معمولاً داروهای زیر در بیمارانی که عمل آنژیوپلاستی را انجام داده‌اند، استفاده می‌گردد:

داروهای ضد انعقاد خون (رقیق کننده خون)

این داروها کمک می‌کنند که خون در داخل استنت (فنر قلب) لخته نشده و نقش پیشگیری کننده از بروز سکته ایفا می‌کند. کبودی و خون‌ریزی از عوارض مصرف این داروها می‌باشد.

داروهای کاهنده چربی خون

این داروها کمک می‌کنند که میزان چربی خون کاهش یافته و رسوب مجدد کلسترول در رگ‌های خونی را کاهش می‌دهد.

داروهای کاهنده فشار خون

این داروها باعث کنترل فشار خون بالا و پیشگیری از بروز حملات قلبی می‌گردد.

سبک زندگی سالم

داشتن سبک زندگی سالم بعد از عمل آنژیوپلاستی و رعایت نکات زیر جهت کاهش خطرات احتمالی مجدد بسیار مهم است:

•کنار گذاشتن کم تحرکی و افزایش فعالیت فیزیکی به خصوص پیاده‌روی روزانه

•عدم مصرف سیگار و دخانیات

•کاهش وزن و شاخص توده بدنی (BMI)

•کنترل قند خون در صورت وجود بیماری دیابت

•کنترل فشار خون و چربی خون

 

علائم خطر بعد از عمل

در صورت بروز مشکلات زیر، بیمار بایستی با پزشک خود تماس گرفته یا به مرکز درمانی مراجعه نماید:

•خونریزی در محل ورود سوزن که با وارد کردن فشار به مدت نیم ساعت، متوقف نشود.

•تورم غیرعادی یا افزایش یابنده در محل ورود سوزن

•ایجاد تغییر رنگ، سردی یا بی‌حسی در پایین تر از محل ورود سوزن

•چند روز پس از عمل، محل ورود سوزن قرمز و دردناک شود، یا ترشحات سبز یا زرد داشته باشد.

•وجود تنگی نفس یا درد قفسه سینه که با استراحت بهتر نشود.

•نبض و ضربان قلب نامنظم یا تعداد ضربان خیلی آهسته (کمتر از 60 ضربه) یا خیلی سریع (بیشتر از 100 ضربه در دقیقه) در حال استراحت.

•وجود سرگیجههای طولانی، خستگی مفرط یا غش کردن

•وجود سرفه دارای خلط خونی، زرد یا سبز

•وجود عوارض جانبی در داروهای قلبی

•تب بالای ۳۸.۵ درجه سانتی‌گراد

 

هزینه فنر قلب

در حال حاضر، دو گروه فنر (استنت) قلب بیشتر استفاده می‌شود، فنر غیردارویی و فنر دارویی. هزینه استنت‌های غیردارویی نسبت به استنت‌های دارویی خیلی کمتر است. اگر دارای بیمه تکمیلی هستید و سقف پوشش خدمات در بیمه تکمیلی شما کافی باشد، می‌توانید تقریباً بدون پرداخت هزینه فنرگذاری نمایید.

در غیر این صورت، اگر بیمار آزاد به حساب می‌آیید و فاقد هرگونه بیمه اعم از پایه و تکمیلی هستید، هزینه این عمل در بیمارستان‌های دولتی حدود ۵ میلیون تومان و در بیمارستان‌های خصوصی حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان خواهد بود.

در صورت داشتن بیمه پایه و بدون بیمه تکمیلی، در بیمارستان‌های دولتی هزینه‌ای حدود ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومان دریافت خواهد شد.

قابل ذکر است این تعرفه‌ها برای بازکردن یک رگ با یک فنر دارویی هست و اگر نیاز به چند فنر برای باز کردن یک یا چند رگ وجود داشته باشد و یا تحت شرایط اورژانسی مثل سکته قلبی حاد صورت پذیرد، تعرفه بیشتری اخذ خواهد شد.

 

مطالب مرتبط